Programma

In deze PBC wordt ingegaan op de inhoudelijke en procesmatige samenwerking tussen arbeidshygiënist en bedrijfsarts als het gaat om beroepsmatige blootstelling aan het brede spectrum aan biologische agentia. Het verdiepen van de kennis voor het uitvoeren van een goede beoordeling van de risico’s. En de input die dit geeft voor het maken en uitvoeren van passende gezondheidskundige begeleiding van werknemers.

In deze PBC wordt het vierstappenprogramma van de Nederlandse Arbeidsinspectie van praktische handvatten en inzichten voorzien. De bijscholing richt zich in eerste instantie op beginnende arbeidshygiënisten. Maar ook AH die behoefte hebben om hun kennis en vaardigheden op het gebied van de RI&E gevaarlijke stoffen op te frissen zijn van harte welkom.

Na een discussie over het professioneel handelen van de arbeidshygiënist voorafgaande aan het symposium in 2024 werd in 2025 gediscussieerd over nut en noodzaak van een academische opleiding arbeidshygiëne.
Aan de vooravond van het symposium 2026 willen we nu verder inhoudelijk discussiëren over de invulling van het vakgebied.

Inleiders voor de discussieavond:
1. Andrea Hiddinga: Het EPOH competentie raamwerk voor arbeidshygienisten
2. André Winkes: Internationale ontwikkelingen in de Arbeidshygiëne (IOHA)
3. Remko Houba: de behoefte in Nederland aan arbeidshygiënisten op verschillende niveaus en werkgebieden
4. Rimke Kerhoff: Stand van zaken mbt tot de academische opleiding Arbeidshygiëne.

Als arbeidsdermatoloog ziet Thomas Rustemeyer wekelijks de gevolgen van blootstelling aan UV-straling op zijn poli. Hij neemt ons mee naar welke blootstellingen hij zoal tegenkomt, de mechanismen achter het optreden van huidschade en de mogelijkheden die er zijn om je actief te beschermen.

Deelname is mogelijk aan drie sessies van elk een uur. In één sessie vinden diverse presentaties of een workshop plaats, waarbij rekening is gehouden met de mogelijkheid tot discussie. Elke sessie wordt eenmaal gehouden. U kunt voor de lunch kiezen uit de sessies A t/m D (1e ronde) en na de lunch uit E t/m H (2e ronde) en I t/m L (3e ronde).

Deze interactieve praktijkworkshop behandelt de geactualiseerde meetnorm voor geluid (2025), met focus op de veranderingen in de meetaanpak ten opzichte van de oude norm. Na een korte toelichting op de belangrijkste verschillen gaan deelnemers aan de slag met klasse 1 en 2 geluidsmeters en calibratoren. Aan de hand van de realistische casus “De kolkenzuiger” wordt een meetplan opgesteld en leren deelnemers meetresultaten vertalen naar passende gehoorbescherming, inclusief een korte herhaling van de HML-methode. Er wordt gewerkt met meetsoftware op laptops zodat ook de verwerking van data geoefend kan worden.

Wil je weten hoe het "zit", kom dan in beweging voor deze actieve workshop.

Door de klimaatverandering stijgt de UV-blootstelling in Nederland, waardoor buitenwerkers een aanzienlijk hoger risico lopen op huidkanker. De sessie richt zich op het erkennen, beoordelen en structureel aanpakken van dit risico (zowel zonlicht als kunstmatige bronnen) binnen het arbobeleid.

Het beoordelen van blootstelling en gezondheidsrisico's op de werkplek is bijna nooit eenvoudig, maar in sommige gevallen is het extra complex. Bijvoorbeeld als luchtverontreiniging een extra (externe) bron van blootstelling toevoegt aan de emissies op de werkplek. Of wanneer onzekerheden in de relatie tussen blootstelling en effecten leiden tot discussies over de adviezen van de Gezondheidsraad. De sprekers in deze sessie delen hun aanbevelingen voor het omgaan met deze twee complexe situaties.

Keuzestress bij het gebruik van blootstellingsmodellen; Van percentielen tot betrouwbaarheidsintervallen

Louis Heijermans heeft in 1908 silicose of stoflong uitgebreid behandeld in zijn ‘Handleiding tot de kennis der beroepsziekten’. Meer dan 100 jaar later is dit fenomeen helaas nog steeds niet uitgebannen. In deze workshop wordt door longartsen en arbeidshygiënisten van NKAL en PMA besproken in welke beroepen silicose voorkomt, hoe silicose ontstaat, casuïstiek en een analyse van de silicose aanmeldingen in het kader van de TSB-regeling.

Deze sessie belicht recente ontwikkelingen in het beoordelen en beheersen van gecombineerde blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Aan de hand van praktijkvoorbeelden uit de luchtvaartsector wordt ingegaan op een datagedreven beoordelingskader voor mengselblootstelling en de rol van arbeidshygiënisten bij het terugdringen van blootstelling aan vliegtuigmotoremissies. De presentaties tonen hoe nieuwe methoden en een gestructureerde samenwerking tussen stakeholders bijdragen aan effectievere bescherming van werknemers en praktische implementatie van beleid op de werkvloer.

In de afgelopen jaren hebben meerdere (petrochemische)bedrijven besloten de productie te staken en de installaties te slopen. Bij deze sloop kan een arbeidshygiënist met zijn/haar kennis een belangrijke rol kan spelen. In het eerste deel worden de ervaringen van een dergelijk uniek traject met ons gedeeld. In het tweede deel wordt een praktijkcasus behandeld waarin de risico’s van een project in de energietransitie tijdig worden onderkend om zodoende te voorkomen dat een ‘groen’ project een bedreiging vormt voor de medewerkers. Volledig in lijn met het thema van het symposium!

Deze praktijkgerichte workshop behandelt de kernvaardigheden voor betrouwbare metingen van blootstelling aan vluchtige stoffen op de werkplek. Na een korte theoretische inleiding gaan deelnemers actief aan de slag met het opstellen van een meetstrategie, het kiezen van geschikte monsternameapparatuur en het uitvoeren van kalibratie- en monsternamehandelingen. Diverse merken apparatuur worden gedemonstreerd en gebruikt tijdens praktijkoefeningen. Ook leren deelnemers realtime monitorresultaten interpreteren en combineren met laboratoriumanalyses. Er is veel aandacht voor kwaliteitsborging, valkuilen en het onderbouwen van heldere conclusies en adviezen.

Zin om te sparren over je vak en tegelijk je netwerk te versterken? In deze interactieve workshop ontmoet je buddy-duo’s en collega-arbeidshygiënisten om ervaringen, tips en dilemma’s te delen, van starter tot doorgewinterde professional. Verwacht eerlijke verhalen, frisse inzichten en concrete ideeën om morgen al slimmer samen te werken (met of zonder buddy).

Chemische risico’s worden vaak pas zichtbaar door gericht meten en analyseren. In deze sessie verbinden we structurele blootstelling en acute incidenten. Aan de hand van een logistieke casus wordt getoond hoe luchtmetingen en biologische monitoring samen inzicht geven in actuele én cumulatieve blootstelling aan ethyleenoxide, inclusief de vertaalslag naar historisch kankerrisico. Vervolgens laten NVIC-gegevens zien dat veel acute chemische incidenten buiten de meldplicht vallen en vaak samenhangen met organisatorische en menselijke factoren. De rode draad is hoe betere signalering en interpretatie leiden tot effectievere preventie.

Deze sessie behandelt hoe een goed uitgevoerd onderzoek naar gevaarlijke stoffen waarde toevoegt aan een organisatie. De focus ligt op het voorkomen van blootstelling bij nieuwe situaties en het verbeteren van de (vaak onderbelichte) beoordeling van huidrisico's.

Wegens groot succes herhaald!

Het avondprogramma op woensdag 1 april zal bestaan uit een diner, gevolgd door verschillende workshops. Drink je graag een wijntje of biertje? Ben je in voor wat sterkers zoals een whisky? Of ga je meer voor het zoete in de vorm van een cocktail of mocktail (alcoholvrije cocktail)?
Je kunt je inschrijven voor een workshop naar keuze:
• Bierproeverij
• Wijnproeverij
• Whisky tasting
• Cocktail of mocktail workshop
In verband met minimale en maximale aantal deelnemers in een workshop verzoeken we je om bij de aanmelding een eerste en tweede keuze workshop aan te geven. We proberen iedereen natuurlijk in de workshop van zijn/haar eerste keuze in te delen.
Na de workshop kan er nog gezellig verder geborreld worden aan de bar in de sociëteit.

19.00 uur Diner

21.00 uur Workshops

22.30 uur Netwerkborrel in de Sociëteit

00.00 uur Einde avondprogramma

Tijdens deze presentatie wordt besproken hoe AI gebruikt kan worden in onderzoek naar gevaarlijke stoffen, inclusief het snel screenen van de toxiciteit van stoffen, het verkennen van nieuwe biomarkers, het analyseren van RIEs en het gebruik stimuleren en versnellen van literatuur, veiligheidsinformatiebladen en blootstellingsrapporten.

Deelname is op deze dag mogelijk aan drie sessies van elk een uur. In één sessie vinden diverse presentaties of een workshop plaats, waarbij rekening is gehouden met de mogelijkheid tot discussie.
Elke sessie wordt eenmaal gehouden. U kunt voor de lunch kiezen uit drie sessies M t/m P (4e ronde) en daarna Q t/m T (5e ronde) en U t/m X (6e ronde).

In deze interactieve workshop maken deelnemers kennis met Functionele Capaciteit Evaluatie (FCE), een gestandaardiseerd instrument om het lichamelijke werkvermogen van werkenden objectief te meten. Aan de hand van praktijkvoorbeelden en het zelf uitvoeren van FCE-testonderdelen, leren deelnemers hoe FCE kan bijdragen aan betere besluitvorming en doelgerichte interventies bij re-integratie en werkbehoud.

Low-cost sensoren maken lasrookblootstelling realtime zichtbaar en ondersteunen snelle beheersmaatregelen, maar stellen ook vragen over betrouwbaarheid en normtoetsing. In deze workshop presenteren TNO en 5xBeter de stand van zaken van kalibratieonderzoek voor lasrooksensoren. In een interactieve discussie wordt verkend hoe sensoren verantwoord kunnen worden ingezet naast gravimetrische metingen en andere beoordelingsmethoden, en welke randvoorwaarden nodig zijn voor bredere acceptatie.

Het gebruik van gevaarlijke stoffen in de zorg en de farmaceutische sector is bij velen waarschijnlijk wel bekend. Sommige stoffen lijken onmisbaar om productkwaliteit en patiëntveiligheid te waarborgen. Maar hoe combineer je nu Arboverplichtingen en een praktisch uitvoerbaar beleid? Kun je daarnaast ook concrete aanbevelingen formuleren om blootstelling te minimaliseren of vermijden? Daar ga je in deze sessie achter komen!

Deze sessie focust op A.I. toepassingen die de arbeidshygiënist en de praktijk vooruit kunnen helpen bij de risicobeoordeling. Chemrade presenteert drie innovatieve AI-toepassingen voor de arbeidshygiënische praktijk en nodigt je uit voor een interactieve discussie: hoe benutten we technologie optimaal, zonder de menselijke maat te verliezen? Daarnaast laat Volandis zien hoe de Schadelijke Stoffen Assistent het MKB in de bouw & infra helpt om procesemissies te herkennen en beheersen, juist bij producten zonder gevaarsetiket.

Deze sessie onderzoekt hoe humane biomonitoring (het meten van stoffen in bijvoorbeeld urine of bloed) kan helpen om blootstelling aan gevaarlijke stoffen vroegtijdig te signaleren. Het doel is om een nieuw Nederlands raamwerk te presenteren en te verfijnen met input van professionals.

In de jaren 80 van de vorige eeuw was PIMEX de doorbraak om blootstelling aan gevaarlijke stoffen ook te visualiseren. De filmpjes worden nog steeds gebruikt in voorlichting en trainingen. Inmiddels zijn er nieuwe systemen ontwikkeld en is de bruikbaarheid ervan onderzocht. In deze workshop wordt van dat onderzoek verslag gedaan en de toepassing gedemonstreerd.

De energietransitie confronteert netbeheerders met complexe combinatierisico’s: asbest in assets en stations, in combinatie met werken onder spanning en in de nabijheid van aardgas. In deze sessie wordt toegelicht hoe de sector via een landelijke vakgroep Asbest is gekomen tot uniform beleid, gevalideerde werkmethoden, opleidingen en een goedgekeurde arbocatalogus, met als uitgangspunt: veilig werken of niet werken. Aansluitend wordt ingegaan op de implementatie van de Europese Asbestrichtlijn en de gevolgen daarvan voor beleid, vergunningen en uitvoering richting 2027.

Geluid en PFAS het is overal en niet meer weg te denken. De laatste inzichten over voorkomen en meten.

Deze praktijkgerichte workshop behandelt de kernvaardigheden voor betrouwbare metingen van blootstelling aan vluchtige stoffen op de werkplek. Na een korte theoretische inleiding gaan deelnemers actief aan de slag met het opstellen van een meetstrategie, het kiezen van geschikte monsternameapparatuur en het uitvoeren van kalibratie- en monsternamehandelingen. Diverse merken apparatuur worden gedemonstreerd en gebruikt tijdens praktijkoefeningen. Ook leren deelnemers realtime monitorresultaten interpreteren en combineren met laboratoriumanalyses. Er is veel aandacht voor kwaliteitsborging, valkuilen en het onderbouwen van heldere conclusies en adviezen.

Goede preventie begint bij goede informatie – maar die ligt vaak versnipperd. In deze sessie nemen twee LEXCES-projecten je mee langs een nieuwe kennishub voor effectieve beheersmaatregelen én een catalogus die blootstellings- en gezondheidsdata eindelijk vindbaar maakt. Praktisch, toekomstgericht en bedoeld om jou sneller tot betere beslissingen te laten komen.

"Safe and Sustainable by Design": je hoort het steeds vaker, maar wat is het precies en wat betekent het voor de werkvloer? Leer er alles over in deze sessie, waarin concrete toepassingen van SSbD in de betonsector en bij het ontwerp van verpakkingen en formuleringen worden gepresenteerd.

In deze gezamenlijke sessie wordt enerzijds ingezoomd op ons immuunsysteem, de darm-brein connectie en het begrip sensitisatie, en wat dit betekent voor de beoordeling van gevaarlijke stoffen in de arbeidshygiënische praktijk. Anderzijds worden de resultaten gepresenteerd van een grootschalig onderzoek naar psychosociale arbeidsfactoren in de schildersbranche en het belang van het opnemen van PSA in de RI&E. Beide bijdragen verbinden wetenschappelijke inzichten met praktische toepasbaarheid en stimuleren discussie over risicobeoordeling en preventie. Zo ontstaat een brede kijk op zowel biologische als psychosociale factoren die gezondheid op het werk beïnvloeden.

In deze energieke eindkeynote combineert Celine Jansen storytelling en persoonlijk leiderschap. Met interactieve elementen laat zij ervaren hoe je impact maakt, grenzen verlegt en anderen meeneemt in jouw verhaal. De kracht van performance, overgave en het vinden van je eigen stem staan centraal in dit inspirerende optreden over leiderschap en innovatie.

Afmelden bij de symposiumbalie